mindfulness in therapie, coaching en trainingen

Niet-oordelen

Wim van Rossum, 12 februari 2011

Het is zaterdagochtend en dus moeten er de weekboodschappen gehaald worden. Eerst het ontbijt, koffie en de Volkskrant. Dan even mediteren want ik volg sinds enkele weken een cursus mindfulness. Volgens de trainers en de handleiding is niet-oordelen erg belangrijk. Ze citeren Jon Kabat-Zinn: ‘Beoefening van mindfulness betekent op een speciale manier oplettend zijn: bewust aanwezig zijn in het hier en nu, zónder te oordelen.’ Dat geldt niet alleen voor het mediteren op zich maar ook voor de dagelijkse bezigheden die je met aandacht moet doen.

Ik neem me voor om daar vandaag speciaal op te letten: niet-oordelen.
Het is koud en guur als ik met mijn boodschappenlijstje de deur uit ga. Oeps.. daar hebben we al het eerste oordeel: koud en guur! Ik moet meer opmerkzaam zijn. Dit begint niet goed. Dat is ook weer een oordeel: het begint niet goed!

Als ik aankom bij de kruidenier die 'op de kleintjes let' is de parkeerplaats vol. Stom, denk ik, had je maar niet zo lang achter de krant moeten blijven zitten, dan was je hier veel eerder geweest en was het nog rustig. Verdomme, weer een oordeel. Opletten dus! Dat is eigenlijk weer een verborgen oordeel: ik verwijt mezelf dat ik niet goed oplet. Ik adem een keer diep in en neem me voor om mijn oordeel achterwege te laten en bewust aanwezig te zijn in het hier en nu.

Bij de ingang van de winkel zit een Roemeense meneer met weinig inspiratie vreugdeloos een liedje te spelen op zijn accordeon. Weer een oordeel. Ik begin nu wat geïrriteerd te worden. Terwijl ik me dat bewust ben hoor ik een stemmetje in mijn hoofd dat zegt: sukkel, dit krijg jij nooit onder de knie! Weer een oordeel! Ik schud het van me af en neem me voor om mindful door de winkel te lopen.

Blijkt dat ik geen muntje van 50 cent bij me heb voor het karretje. Ik voel hem aankomen: stom van me. Op naar de kassa om een euro te wisselen. De caissière die het erg druk heeft verwijst me naar de infobalie. Daar is niemand en dus sta ik daar een tijdje te wachten. Verdorie, waarom moet dat zo lang duren? Kunnen ze dat niet beter organiseren? Dat was al weer een oordeel voordat ik het in de gaten had.

image
Ik veroordeel u wegens het veelvuldig oordelen!!

Ik word steeds pissiger op mezelf. Dit moet ik toch beter kunnen? Weer een oordeel! Als ik uiteindelijk mijn muntje en het karretje heb gaat het even beter, denk ik. Maar 'even beter' is toch ook weer een oordeel. En dit constateren is toch ook weer een oordeel? Terwijl ik dit denk kom ik bij de versafdeling waar ik uitkijk naar het schaaltje met de blokjes kaas waarvan je er lekker eentje of meer van mag snoepen. Helaas, de schaal is leeg. Ik ben teleurgesteld. Ook dit gaat gepaard met enige oordelen. Dus, weer mis. Dat is ook weer een oordeel. Ik besluit ermee te stoppen. Volgende week ga ik aan de trainers van de cursus mindfulness vragen hoe zij dat doen, niet-oordelen.

Thuis schuif ik na het uitpakken van de boodschappen weer met een kop koffie achter de bijlagen van weekendkrant die ook wel een kwaliteitskrant genoemd wordt. Mag dat, een krant een kwaliteitskrant noemen of is dat weer een oordeel?
Dan valt me op dat er nauwelijks een alinea in de krant is zonder oordelen en dat ik steeds oordelen heb over wat ik lees. Hoe zou een krant eruit zien als er geen oordelen gegeven worden? Kunnen we wel communiceren zonder oordelen? Ik betwijfel het. Ben benieuwd of de trainers van de cursus mindfulness daar een antwoord op hebben en of ik daar zonder oordeel op kan reageren.

Op 12-03-2011 schreef Patrick Sevenans het volgende:

Beste Wim,

Mooi je relaas. Ik herken het zeer, merk ik.

Wij trainers hebben daar inderdaad een antwoord op...

Het gaat er niet om dat je niet zou mogen oordelen. Sterker nog: je geest doet dat nu eenmaal en maar goed ook, anders zou je je verbranden aan de kachel en werd je aangereden als je de volgende keer een drukke straat over zou steken.
Wat jij hier als oordelen beschrijft is 'denken'. Over denken (de productie van gedachten) heb je geen controle. Gedachten zijn een product van de geest. Niet meer, niet minder. Objecten die verschijnen, zonder dat je erom gevraagd hebt. Zo ook de oordelen die jij beschrijft. Er zijn gedachten die je graag denkt, er zijn er die je niet graag denkt, er zijn er waar je je voor schaamt, er zijn er waarvan je niet zou willen dat wie dan ook weet dat ze er zijn (gelukkig kunnen anderen je gedachten niet lezen). En, er verschijnen er zo'n 60 000 per dag weten we vanuit de wetenschap.

Waar gaat het dan wel om?

Waar het om gaat is dat je niet oordeelt over wat er innerlijk gebeurt, wat je denkt in dit geval. Niet oordeelt over wat de geest produceert. De uitnodiging is om het de observerende geest (dat stukje van de geest dat je als een journalist, een getuige, een observator kunt laten kijken, de denkende te observeren, te ervaren. En over deze ervaring, deze observatie niet te oordelen. Te laten zijn wat is. Kijken naar de stroom. Elke gedachte welkom heten zonder in te gaan op de inhoud, zonder ze te veroordelen. Ze zijn welkom, net als gasten in een herberg. Je weet niet wanneer een gast komt, hoe lang hij zal blijven en hoe hij zich zal gedragen. Er zijn er prettige en minder prettige tot ronduit vervelende, opdringerige wellicht. Je kunt ze één voor één zien als tijdelijke gebeurtenissen. Gebeurtenissen waar je geen controle over hebt. In een mindfulnesstraining leer je vanaf een afstandje kijken naar wat er innerlijk gebeurt. Een deel daarvan is de constante stroom aan gedachten, de radio op de achtergrond als je wilt. Je laat hem zijn, zoals hij wil zijn. Dat betekent: niet oordelen. En oordeel je toch, oordeel dan daar niet over...

Hoop dat ik je hiermee iets verduidelijk.

Succes met oefenen. Ga door. Het loont!

Hartelijk,

Patrick Sevenans
Mindfulnesstrainer @ http://www.itam.be

Op 30-10-2011 schreef Herman Kruithof het volgende:

Niet oordelen heeft ook te maken met accepteren en loslaten. Allen zijn een product van het bio-chemische, conceptuele en gedachtenproducerende "denken". De laatste tijd "lukt" het me steeds vaker (zonder het actief te proberen) dat "denken op te laten lossen in een soort "Zijn"...

Zie ook het artikel hierover op mijn blog: http://levendinaandacht.blogspot.com/2011/10/mindfulness-meditatie-en-ontspanning.html

Op 25-01-2012 schreef Cor het volgende:

Veroordelen is uiteraard nooit goed, maar het constant beoordelen is even zeer een verkeerde instelling. Bij de basis van beoordelen ligt de onderwijs verantwoordelijkheid om hulp in te zetten.

 

Als je wilt reageren op dit artikel, vul dan het onderstaande formulier in. Om ongewenste mail/spam tegen te gaan worden reacties niet automatisch geplaatst. Ze worden dus eerst even bekeken en verschijnen pas op een later tijdstip in het weblog.

Uw naam

Uw mailadres

Uw reactie

laat mij weten als iemand hierop reageert

onthoud mij

vul deze gegevens ook in: