Irritatie met aandacht

Cees Schenk, 26 maart 2010

Post op de mat, gaat voor mij altijd samen met een plezierig gevoel. De ongefundeerde verwachting om iets leuks te krijgen. Hoewel de meeste post bestaat uit rekeningen, blauwe enveloppen, reclame en verzoeken om donaties, zit dat gevoel van positieve opwinding er ingebakken. Hoe teleurstellend was de post deze vrijdagmiddag. Een rekening van de aannemer. Snel opengemaakt. Benieuwd naar de feitelijke calculatie. Eigenlijk weet ik het wel, want we zijn een bedrag overeengekomen. En wat blijkt? Het eindbedrag is driemaal zo hoog dan afgesproken. En dan gaat de molen draaien. Na de eerste emotie, besluit ik de neiging om direct de telefoon te pakken uit te stellen tot na het weekeinde. Leg de rekening ter zijde en doe net of ik de rekening niet ontvagen heb. Het hele weekeinde popt de gedachte van de exorbitante rekening telkens weer op. Gelijk met de gedachte, is ook telkens de irritatie weer terug. De gedachten en de gevoelens leiden me af, van dat waar ik mee bezig ben. Bezig met het een, maar de gedachten zijn ergens anders. Een typisch voorbeeld van niet aandachtig, of mindfulness.



Onverschillig, of aandachtig
Zou je daar dan geen last meer van moeten hebben als de vaardigheid ‘mindfulness’ perfect onder de knie zou hebben? Nee, mindfulness is niet het vermogen om perfect onverschillig te kunnen zijn. De winst van mindfulness zit in het goed weten waar gevoelens vandaan komen. De negatieve emotie herkennen en deze tegelijkertijd ook goed weten te koppelen aan de bron en niet als een ongebreidelde emotie al het gedrag laten beïnvloeden. Zo is de irritatie het gevolg, van de rekening, het toch niet goed afspreken van het totaal bedrag, het niet maken van afspraken over meerwerk en hoe daar mee om te gaan.

Als ik niet in staat zou zijn de emotie en de aanleiding te koppelen, loop ik risico’s. Bijvoorbeeld het risico, dat ik de negatieve emotie sterk laat meespelen in andere activiteiten. Zo zou een potentieel gezellig etentje met vrienden, waarbij een in feite onbetekenend gespreksonderwerp met meningsverschillen de kop opsteekt, kunnen uitmonden in een heftige discussie, doordat de gevoelens van irritatie over de rekening zomaar weer de kop opsteken.

Mindfulness gaat over het met aandacht kunnen koppelen van gevoelens, gedachten en gedrag. Niet onverschillig kunnen zijn, maar juist heel aandachtig. Mindfulness levert het vermogen werkelijk in het hier en nu te opereren en scherp in de gaten te hebben, wanneer gedachten en gevoelens veroorzaakt worden door voorvallen uit het verleden, of de zorg over de toekomst. Dat besef en het vermogen om alles van gisteren en morgen welbewust te benoemen en dan te laten voor wat het is, is waar mindfulness over gaat.

Deze tekst verscheen eerder op http://presteermetplezier.wordpress.com