mindfulness in therapie, coaching en trainingen

Hoe lang moet je mediteren?

Ger Schurink, 4 mei 2009

Hoe lang moeten de meditatie-oefeningen duren in een op mindfulness gebaseerde individuele therapie of training? Is het wel verstandig om iedereen de zelfde meditatie-oefeningen aan te bieden die 45 minuten duren zoals in de MBSR en MBCT wordt aanbevolen? Clienten zijn immers niet gelijk. Niet alleen problemen maar ook hun persoonlijkheid en levensomstandigheden verschillen. Om een antwoord te vinden op wat een goede meditatietijd is, moeten we eerst stilstaan bij de volgende vragen:

  • Waar komt de tijdsduur van 45 min. mediteren vandaan ?
  • Is 45 min. mediteren wel een optimale duur bij psychische problemen?
  • Is het haalbaar om dagelijks 45 min. te mediteren?
  • Wordt het middel en het doel bij mindfulness niet verward ?


Waar komt de tijdsduur van 45 minuten mediteren vandaan ?

Lengte van de meditaties is gebaseerd op wat in spirituele/religieuze tradities gebruikelijk is. Meditatie is daar een middel om spirituele ontwaking of verlichting te bereiken . Meditatie heeft zijn oorsprong in (Aziatische) landen die over het algemeen tot een paar decennia geleden een agrarische cultuur hadden. Daar wordt vooral in een kloostersetting gemediteerd. Vaak is dat in groepsverband waarbij een vaste tijdsduur van meditaties (en een vast dagritme) voor de hand ligt in plaats van dat men in de gezamenlijke meditatieruimte komt en gaat en anderen stoort. Bovendien hebben monniken, nonnen en anderen in zo'n setting (op dat moment) geen verplichtingen zoals een baan, gezin en een sociaal leven. Is mediteren in deze omgeving, die betrekkelijk eenvoudig is, wel te vergelijken met een hectische westerse samenleving ? Is het vanzelfsprekend om die tijdsduur van mediteren om spirituele redenen zonder meer over te nemen als je mediteert in het kader van een op mindfulness gebaseerde therapie ?

Is 45 minuten mediteren wel een optimale duur in een op mindfulness gebaseerde therapie of training?

Daar is nog weinig of geen onderzoek naar gedaan behalve bij psychotische patiënten. Chadwick (2007) beschrijft hoe zijn onderzoeksgroep na vier jaar ontwikkeling van een mindfulnessprogramma bij psychotische patiënten de oorspronkelijk lange meditaties uiteindelijk terug moest brengen tot een haalbare tijd van vier minuten. Onderzoek van May en O’Donovan (2007) liet tot hun verrassing zien dat er geen relatie was tussen de mate van meditatiebeoefening en het niveau van mindfulness.

Op een internetforum waar enkele Amerikaanse MBSR/MBCT trainers van gedachten wisselden over de lengte van de meditaties kwam ik het volgende reacties tegen:
"...that there does not seem to be any difference in terms of results with MBSR between doing a 20 minute daily sit and a 45 minute daily sit. I have made all of the meditations, including the body scan, in my MBCT groups approximately 20 minutes long. "
"Participants more often express feeling successful right from the beginning when meditation periods were 10-15 mins. Further on in the class, we increase to 20 min periods."
"One meditation is about 35 minutes long and the other is 15 minutes. Participants say that they like having the choice of lengths."
"Many famous and revered meditation teachers recommend a range of times, from 20 minutes to 2 hours a day, and we don’t know about any empirical evidence that demonstrates relative efficacy of differing lengths of practice times."

Een MBCT-trainer constateert dat er geen verschil is in de scores op een vragenlijst die de ernst van een depressie meet (BDI) tussen de groepsdeelnemers die wel en niet mediteerden tussen de bijeenkomsten. Een andere trainer zag geen verschil bij de nameting met een algemene klachtenlijst (SCL-90) tussen groepen die 20 minuten en 45 minuten mediteerden.


Is het haalbaar om dagelijks 45 minuten te mediteren?

In de praktijk blijkt dat therapeuten regelmatig van hun cliënten horen dat het moeilijk is om langere meditaties in te passen in het dagelijks leven. In de loop van een therapie of training en bij de follow-up onderzoek blijkt dat veel cliënten slechts deels de langere oefeningen doen. Dit in tegenstelling tot het nemen van een ‘ademruimte’, wat frequent gedaan wordt omdat het slechts drie minuten in beslag neemt. Dit blijkt ook uit de evaluaties van MBCT-cursussen voor professionals die ik geef. Het is voor de meeste collega’s met een baan en/of gezin erg lastig om langere meditaties in te passen en lastig vol te houden.

image

Wordt het middel en het doel bij mindfulness niet verward ?

Er wordt dus heel veel nadruk gelegd op vaak en lang mediteren in de MBSR/MBCT. Op een ‘mindfulness-website’ staat te lezen: “We gaan ervan uit dat je drie kwartier tot één uur per dag oefent. Als je vooraf al weet dat dit niet mogelijk is raden we je af aan de training te beginnen.” In veel trainingen is een stiltedag bovendien een vast onderdeel. Veel mindfulnesstrainers en therapeuten noemen op hun website dat ze zelf meerdaagse intensieve trainingen en retraites gevolgd hebben. Is het doel van een mindfulnesstraining om vaak en lang te mediteren? Als we ons tot clienten in de GGZ beperken dan is het doel van een behandeling waarin mindfulness (of een andere methode) gebruikt wordt: het voorkomen en/of oplossen van psychische problemen. Mindfulness, waarvan meditatie-oefeningen een onderdeel zijn, is een belangrijk middel om tot dat doel te komen. Het lijkt erop dat mediteren voor sommigen een doel op zich geworden is. Bovendien is er maar een maat: 45 minuten mediteren voor iedereen. ‘One size fits all’.

Samengevat kunnen we stellen:

  • Het is onduidelijk of de tijdsduur van mediteren, die in een andere samenleving en vanuit spirituele redenen gebruikelijk is, zonder meer van toepassing is op mindfulness-trainingen in onze westerse maatschappij.
  • Er zijn geen met argumenten onderbouwde redenen waarom meditaties 45 minuten moeten duren.
  • Het lijkt erop dat lange meditaties niet nodig zijn voor vermindering van psychische klachten.
  • Het is voor de meeste mensen met een baan en/of gezin erg moeilijk om langere meditaties in te passen en lastig vol te houden.
  • Er wordt veel nadruk gelegd op lang en vaak mediteren zonder dat er een koppeling gemaakt wordt met het doel: vermindering van psychische klachten.



Wat is wijsheid?

  • Zoek een balans tussen wat wellicht wenselijk is en wat praktisch haalbaar is.
  • Start met korte meditatie-oefeningen en stimuleer om langere meditaties uit te proberen. Laat de uiteindelijke keuze aan je cliënt.
  • Pas de meditatie-oefeningen en de tijdsduur aan je cliënt en diens problematiek.
  • Regelmatig kort mediteren is beter is dan onregelmatig en lang.
  • Meet de resultaten van een op mindfulness gebaseerde therapie, coaching of training af aan de mate waarin je cliënt in staat is om met mindfulness te reageren als zijn/haar probleemgedrag de kop op steekt.
  • Wat gij niet wilt dat u geschiedt doe dat ook een ander niet. (Gulden regel) Geef je client geen huiswerk op dat jij in soortgelijke omstandigheden ook niet kunt waarmaken.


Chadwick, P., Newman, K., & Abba, N. (2005). Mindfulness groups for people with psychosis. Behavioural and Cognitive Psychotherapy, 33, 351-359.
May, S. & O’Donovan, A. (2007). The Advantages of the Mindful Therapist. Psychotherapy in Australia, 13, 4.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Gulden_regel_(leefregel)
http://nl.wikipedia.org/wiki/Verlichting_(Boeddhisme)

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

 

Als je wilt reageren op dit artikel, vul dan het onderstaande formulier in. Om ongewenste mail/spam tegen te gaan worden reacties niet automatisch geplaatst. Ze worden dus eerst even bekeken en verschijnen pas op een later tijdstip in het weblog.

Uw naam

Uw mailadres

Uw reactie

laat mij weten als iemand hierop reageert

onthoud mij

vul deze gegevens ook in: