mindfulness in therapie, coaching en trainingen

Hoe is de nieuwe Kabat-Zinn?

Wout van het Hout, 11 maart 2013

Op de dag dat me gevraagd wordt om een boekbespreking te schrijven over het nieuwe boek Mindfulness voor beginners van Jon Kabat-Zinn (JKZ) staat er in de Volkskrant een paginagroot artikel 'Hoe is de nieuwe Bowie?'.
David Bowie heeft sinds 2003 geen albums meer uitgebracht en de verwachtingen nu zijn hooggespannen. De recensent heeft het nieuwe album 'The Next Day' drie sterren. Vijf is het maximum. Zijn conclusie is: Meestal lekker klinkende, bij vlagen bevlogen, maar soms ook een vervelende plaat. Niet echt een aanbeveling om de plaat aan te schaffen.

Hoe zou de nieuwe Kabat-Zinn zijn? Wat direct opvalt is dat het boek dezelfde opzet heeft als 'Waar je ook gaat, daar ben je' dat JKZ in 1994 schreef en in 1996 in het Nederlands verscheen.
In de inleiding lezen we dat zijn nieuwe boek is bedoeld als "een eenvoudige, toegankelijke kennismaking met de kernelementen van de beoefening van mindfulness, waarbij zowel het formeel cultiveren van mindfulness aan bod komt als de toepassing ervan in het dagelijks leven."

Deze zin is niet bepaald eenvoudig en toegankelijk en dat geldt ook de rest van het boek. Het is alles behalve een eenvoudige, toegankelijke kennismaking. Sterker nog, ondanks dat ik goed thuis ben in de mindfulness slaag ik er niet in om vlot de kernelementen van de beoefening van mindfulness te vinden in het boek. Het lijkt meer een losse verzameling van korte teksten die ik ook ken uit 'Waar je ook gaat, daar ben je', maar dan een stuk rommeliger en vager.

Het lukt JKZ niet om zich helder uit te drukken. Zo lees ik her en der wat mindfulness is zonder dat er een duidelijke, concrete beschrijving gegeven wordt waar een beginner mee uit de voeten kan. Mindfulness is bewustzijn (p.11), mindfulness is aandachtig luisteren en intimiteit met je leven (p.16), het avontuur dat mindfulness heet (p.26), mindfulness is universeel (p.32), verblijven in bewustzijn is de essentie van mindfulness (p.38), de zijns-modus, liefdevolle aandacht en zo kan ik nog wel even doorgaan.

Op pagina 27 geeft hij een werkdefinitie van mindfulness: doelbewust en zonder te oordelen aandacht schenken aan het hier en nu. Inderdaad, dat is de omschrijving die hij ook al in zijn eerste boek 'Full Catastrophe Living' in 1991 gaf en die sindsdien klakkeloos overgenomen is door anderen. Het lijkt of JKZ weinig aandacht besteedt heeft aan zijn vakliteratuur en dat de pogingen om mindfulness beter te definiëren helemaal aan hem voorbij gegaan zijn.

image
Horen met je oren, je botten en je huid????

Op pagina 31 schrijft hij dat er dagelijks nieuwe wetenschappelijke bevindingen gemeld worden over mindfulness. Ja, er zijn geloof ik 311 researchartikelen in 2011 verschenen. Jammer dat die bevindingen nogal magertjes zijn. Het voor het merendeel studies met een beperkte reikwijdte, weinig wetenschappelijk impact en beperkt nut voor de praktijk. Bovendien zijn de meeste studies zonder kennis van de statistiek op academisch nivo inhoudelijk niet te beoordelen. Een goed overzicht van wetenschappelijke publicaties vind je op http://www.mindfulexperience.org.

Na het bladeren door het boek verdampte alle zin om verder te lezen en dat ga ik ook niet doen.
Dan maar even de bijgeleverde cd beluisteren waarop vijf meditaties staan, voorgelezen door Joke Hellemans die ook redactionele adviezen bij het boek heeft gegeven. Ook hiermee was ik snel klaar. De eerste track was direct al 'geen lekkere binnenkomer' die je warm maakt voor de rest van de cd. De stem is eentonig, langzaam, saai en slaapverwekkend. Daar wordt je beslist niet wakker van terwijl wakker blijven toch echt noodzakelijk is bij mindfulnessoefeningen.
Op de cd staan ook rare instructies zoals: niet alleen horen met je oren maar ook met je botten en je huid! Ook de uitdrukking niet-celebrale aandacht geven roept verbijstering op. Dit is géén mindfulness voor beginners, om het maar eens vriendelijk te zeggen.

Mijn eindoordeel?
Meestal moeilijke teksten, soms wat nuttige informatie maar in zijn geheel een vervelend boek.
Het aantal sterren? Een halve, voor de moeite! Niet echt een aanbeveling om de plaat aan te schaffen.

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

 

Als je wilt reageren op dit artikel, vul dan het onderstaande formulier in. Om ongewenste mail/spam tegen te gaan worden reacties niet automatisch geplaatst. Ze worden dus eerst even bekeken en verschijnen pas op een later tijdstip in het weblog.

Uw naam

Uw mailadres

Uw reactie

laat mij weten als iemand hierop reageert

onthoud mij

vul deze gegevens ook in: