mindfulness in therapie, coaching en trainingen

Emoties en het lichaam

Yonda Poslavsky, 22 januari 2015

Al lang wordt geworsteld met de vraag hoe emoties en lichamelijke gewaarwordingen zich tot elkaar verhouden. Recent onderzoek door Lauri Nummenmaa et al. van de Finse Aalto Universiteit biedt hierin meer inzicht. Zij publiceerden de uitkomsten van hun onderzoek in het wetenschappelijk tijdschrift Proceedings of The National Academy of Sciences of The United States of America (http://www.pnas.org/content/early/2013/12/26/1321664111.full.pdf+html?with-ds=yes ).

De idee van Nummenaa en haar collega’s is dat emoties niet alleen onze mentale, maar ook onze lichamelijke toestand aanpassen, waardoor we ons voorbereiden om snel te reageren op gevaar, maar ook op bijvoorbeeld plezierige sociale interacties. Bewustwording van lichamelijke veranderingen kan vervolgens leiden tot bewuste emotionele gewaarwordingen. Oftewel: we ervaren emoties met ons lichaam en duiden ze met ons denken.

Hoewel we dit al generaties lang vermoedden, en ook ons taalgebruik een weerspiegeling laat zien van deze aanname, denk aan spreekwoorden als “trillen van woede”, “vlinders in de buik van verliefdheid” en “verlamd van schrik”, was hiervoor tot nog toe onvoldoende wetenschappelijke evidentie.

De onderzoekers baseren hun conclusies op een online onderzoek onder 700 personen. De proefpersonen waren afkomstig uit Finland, Zweden en Taiwan. Deze vrijwilligers werd gevraagd te denken aan 14 verschillende emoties zoals woede, afschuw, liefde en trots. Per emotie moesten ze op een lege silhouet van het menselijk lichaam aangeven welk lichaamsdeel het gevoel toenam. Op een tweede silhouet moesten ze aangeven in welk deel van het lichaam het gevoel afnam. Dit resulteerde in plattegrondjes van het menselijk lichaam die aangeven in welke lichaamsdelen welke gevoelens ervaren worden.

image

Uit het onderzoek blijkt dat emoties een sterk fysiek effect hebben, en dat dit fysieke effect bovendien van gevoel tot gevoel verschilt. Opvallend genoeg was het fysieke effect dat een bepaalde emotie had voor alle proefpersonen – ongeacht hun afkomst – min of meer gelijk. Dat suggereert dat emoties en de fysieke effecten die deze oproepen een biologische basis hebben, en een sterke mate van universaliteit kennen.

De resultaten van dit onderzoek sluiten aan bij een van de belangrijke principes uit de mIndfulness based cognitive therapy: “gevoelens uiten zich in lichamelijke gewaarwordingen”.
De lichaamsplattegrond van emotionele gewaarwordingen kan helpen bij het opmerken en het leren herkennen of benoemen van fysieke reacties op deze gewaarwordingen.
Het hierop reageren is in essentie eenvoudig. Het draait om het opmerkzaam zijn op wat zich in het lichaam aandient, en deze gevoelens toe te laten zonder de gebruikelijke tegenmaatregelen te nemen om ze te veranderen. In plaats van de afwijzende reactie ‘Dit wil ik niet voelen, dit moet weg’ is de houding: ‘Dit is in orde. Het hoort bij mij en deze situatie. Laat me het maar voelen.’
Een aantal basisoefeningen die hier bij passen vanuit de MBCT zijn de “ademruimte”, “aandacht geven aan lichamelijke gewaarwordingen en de ademhaling”, “gevoelens benoemen” en “mindfulness met een moeilijkheid”.

Zie ook: http://www.kennislink.nl/publicaties/emoties-in-kaart-gebracht

Er zijn nog geen reacties op dit artikel.

 

Als je wilt reageren op dit artikel, vul dan het onderstaande formulier in. Om ongewenste mail/spam tegen te gaan worden reacties niet automatisch geplaatst. Ze worden dus eerst even bekeken en verschijnen pas op een later tijdstip in het weblog.

Uw naam

Uw mailadres

Uw reactie

laat mij weten als iemand hierop reageert

onthoud mij

vul deze gegevens ook in: